Please visit our new website audiobookgratis.it. It's absolutely free!

Privacy Policy - Cookie Policy - Termini e condizioni di servizio



Static Wikipedia: Italiano - Inglese - Francese - Spagnolo - Tedesco - Portoghese - Olandese - Polacco - Russo - CineseTurco - Svedese - Swahili - Afrikaans - Vietnamita - Ebraico - Greco - Arabo - Coreano - Finlandese - Winaray - Giapponese - Ungherese - Bulgaro - Farsi - Danese - HindiLituano - Lettone - Catalano - Euskera - Esperanto - Estone -Norvegese -Rumeno -
 Static Wikipedia - Other Languages:  aa - aab - als - am - amg - an -  arc- as - ba - bar - bat - bcl -  be - bh - bi - bm - bn - bo - bpy - br - bs - bug - bxr - cdo - ce - ceb - ch - cho - chr - chy - co - cr - crh - cs - csb - cu - cv - cy- diq - dib - dv - dzee - eml  - ext - fa - ff - fiu - fj - fo - frp - fur - fy - ga - gan - gd - gl - glk . gn - got - gugv - ha - hak  - hif - ho - hr - hsb  - hy - hz -ia- id - ie - ig - ii - ik - ilo - io - is - iu - jbo - jv - ka - kaa - kab - kg - ki - kj - kk - kl - km - kn - kr - ks - ksh - ku - kv - kw - ky - la - lad - lb - lbe - lg - li - lij - lmo - ln - lomdf - mg - mh - mi - mk - ml - mn - mo - mr - mt - mus -my - myv - mzn - na - nh - nap - ne - nds - new -ng - nn - nov - nrm - nv - ny - oc - om - or - os - pag - pa - pdc - pih - pi - pms - ps - qu - rm - rmy - rn - rw - sa- sah - sc -scn - sco -sd - se - sg - sh - si - simple - sk - sl - sm - sn - so - sr - srn - ss - st - stq - su - szl - ta - te - tet - tg - th - ti - tk - tl - tlh - tn - to - tpi - ts - tt - tum - tw - ty - udm - ug - uk - ur - uz - ve - vec - vi - vls - vo - wa - war - wo - wuu -xal - xh - yi - yo - za - zea - zu -



Other Static Wikipedia: .org - .it - .net - .eu - com - controversi.org - literaturaespanola.es - Quality articles
Wikipedia for Schools: English - French - Spanish - Portuguese
101 free audiobooks - Stampa Alternativa - The Open DVD - Open Bach Project  - Liber Liber - PunchLibretti d'opera - Audioletture - Audible
Appunti di informatica libera - Conferenze - Audiobook PG - Bach Organ WorksEnglish PG - Italiano PG - GNUtemberg - Guide LinuxAnonymous PG - Authors - ISO files -
Holy Bible: King James Version -  OnLine Bible - Spanish Reina Valera - French Segond - World English Bible - KJV Concordances - Concordanza Biblica Portal:Olsztyn - Wikipedia, wolna encyklopedia

Portal:Olsztyn

Z Wikipedii

Olsztyn-nawigacja: Portal  |  Projekt  |  Kategoria
edytuj  

P O R T A L    O L S Z T Y N

Olsztyn (niem. Allenstein *, dawniej hist. pol. Holstin) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy.


Olsztyn leży w południowej części Warmii, historycznej krainy należącej w latach 1466-1772 do Rzeczypospolitej. Wbrew powszechnej opinii nie jest położony na Mazurach.

edytuj  

Miasto jezior

W granicach administracyjnych Olsztyna leży 15 jezior, z czego 13 przekracza 1 ha powierzchni. Łącznie wszystkie jeziora zajmują 725 ha, co równa się 8,25% powierzchni całego miasta. W zachodniej części Olsztyna jeziorność wynosi 40%, we wschodniej natomiast 8%.

Największym i zarazem najgłębszym olsztyńskim jeziorem jest Jezioro Ukiel, zwane również Krzywym. Jego powierzchnia wynosi 412 ha, a maksymalna głębokość dochodzi do 43 metrów. W pobliżu ulicy Jeziornej nad jeziorem Ukiel znajduje się kąpielisko miejskie.

Drugie co do wielkości jezioro w Olsztynie to jezioro Kortowskie, które z jeziorem Ukiel połączone jest przez rzekę Kortówkę. Powierzchnia jeziora to 89,7 ha, a maksymalna głębokość wynosi 17,2 metrów.

Drugim co do głębokości olsztyńskim jeziorem jest Tyrsko, często nazywane przez mieszkańców Olsztyna jeziorem Żbik. Maksymalna głębokość akwenu wynosi 30,6 metra, a jego powierzchnia to 18,6 ha.

Najmniejsze jezioro Olsztyna to z kolei jezioro Modrzewiowe. Jego powierzchnia zajmuje 0,25 ha. Jednym z płytszych jezior jest jezioro Trackie. Mimo, iż jest ono trzecim według wielkości olsztyńskim jeziorem (52.8 ha) to w najgłębszym miejscu liczy sobie 4,6 metrów.

edytuj  

Wydarzenia

16 maja 2007

  • W wieku 86 lat zmarł Mieczysław Doroszuk, trener siatkarski, wieloletni nauczyciel Technikum Budowlanego, honorowy obywatel Olsztyna.

13 kwietnia 2007

  • Olsztyński poeta Kazimierz Brakoniecki otrzymał laur poetycki polskiego komitetu UNESCO za swoją twórczość i upowszechnianie kultury narodowej.

12 marca 2007

  • Rozpoczęto przebudowę ulicy 1 Maja, jednej z głównych arterii Śródmieścia. Droga zostanie poszerzona o dwa pasy (po jednym w każdym kierunku).

1 marca 2007

  • Władze miasta podjęły ostateczną decyzję w sprawie przyszłości Hali Urania. Obiekt zostanie przebudowany, a nie jak pierwotnie planowano zburzony. Wcześniejsze spekulacje mówiły o powstaniu nowej hali w miejsce starej budowli.
edytuj  

Administracja

Olsztyn od 1999 roku nosi status miasta na prawach powiatu, będącego stolicą województwa warmińsko-mazurskiego, które powstało na skutek reformy administracyjnej również z 1999 roku. W latach 1975-1999 Olsztyn był stolicą województwa olsztyńskiego, które wówczas było największym polskim województwem. W latach 1945-1975 Olsztyn również był miastem wojewódzkim.

W skład powiatu olsztyńskiego wchodzą miasta: Barczewo, Biskupiec, Dobre Miasto, Jeziorany, Olsztynek.

Wg oficjalnego podziału w mieście znajdują się 22 osiedla, które pełnią rolę pomocniczą gminy. Niektóre z nich zwyczajowo nazywane są dzielnicami. Poza nimi istnieje również ok. 20 osiedli nie posiadających rad osiedlowych.

Zobacz:

edytuj  

Historia

Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z roku 1334. Prawa miejskie nadano 31 października 1353 roku. Zasadźcą miasta był Jan z Łajs.

Liczne wojny XV wieku niejednokrotnie niszczyły młode jeszcze miasto. Na mocy traktatu pokojowego zawartego w 1466 roku, Olsztyn wraz z całą Warmią przeszedł pod zwierzchnictwo Polski. Kolejna wojna, wywołana w latach 1519-1521 przez zakon krzyżacki spustoszyła południową Warmię.

Kolejny wiek to rozkwit miasta, korzystnie położonego na ruchliwym szlaku Królewiec-Warszawa. Rozwój został powstrzymany przez wojny północne w XVII i XVIII wieku, a wielka zaraza lat 1709-1712 wyludniła miasteczko niemal całkowicie.

W okresie rozbiorów Warmię wcielono do Królestwa Prus. Druga połowa XIX i poczętek XX wieku to dynamiczny rozwój miasta. W tym samym okresie Olsztyn stał się ośrodkiem polskiego ruchu narodowego na Warmii.

Po I wojnie światowej Olsztyn wraz z Warmią pozostał przy Niemczech. 22 stycznia 1945 Olsztyn zajęła Armia Czerwona, żołnierze radzieccy podpalili miasto - zniszczeniu uległo ok. 40% zabudowy.

edytuj  

Komunikacja

Olsztyn nie posiada obwodnicy, a większość ruchu tranzytowego odbywa się ulicami miasta. Obecnie trwają prace nad obwodnicą, która ma powstać do 2013 r. Główne drogi przebiegające przez miasto:

Drogi krajowe

Drogi wojewódzkie

Przewozy pasażerskie w mieście realizowane są na 34 liniach autobusowych. W Olsztynie funkcjonują także przewoźnicy prywatni, którzy zapewniają komunikację w granicach miasta, jak również z okolicznymi miejscowościami. Władze miasta rozważają reaktywację sieci tramwajowej.

Olsztyńskie dworce i stacje kolejowe: Olsztyn Główny,Olsztyn Zachodni, Olsztyn Gutkowo.

Olsztyn posiada cywilno-sportowy port lotniczy, usytuowany ok. 4,5 km od centrum Olsztyna, w dzielnicy Dajtki. W 2006 r. wybudowany zostanie betonowy pas startowy umożliwiający lądowanie samolotów zabierających do 30 pasażerów.

Zobacz:

edytuj  

Sport

W mieście działa wiele klubów sportowych, m.in.:

Obecnie trzy, z wyżej wymienionych klubów, reprezentują olsztyński sport na najwyższym poziomie rozgrywkowym w Polsce. Mlekpol AZS Olsztyn występuje w Polskiej Lidze Siatkówki (3 miejsce w sezonie 2006/2007), natomiast piłkarze ręczni Travelandu Olsztyn biorą udział w rozgrywkach ekstraklasy (I ligi polskiej) piłki recznej. W pierwszej lidze rugby miasto reprezentowane jest przez zespół WMPD Rugby Olsztyn.

Piłkarze (nożni) OKS 1945 Olsztyn występują w I grupie III ligi, a piłkarze Warmii Olsztyn w klasie okręgowej.

Główne obiekty sportowe w Olsztynie to m.in.:

Aktualnie w hali Urania swe mecze rozgrywają ekipy Mlekpol AZS Olsztyn oraz Travelandu Olsztyn. Hala może pomieścić ok. 3 tys. widzów. Na Stadionie OSiR-u występują natomiast piłkarze OKS 1945 Olsztyn. Stadion może pomieścić ponad 16 tys. kibiców, jednak tylko ok. 2 tys. z nich może zasiąść na miejscach siedzących. Warmia Olsztyn rozgrywa swe mecze na własnym stadionie.

Nieodzownym elementem życia sportowego w Olsztynie jest siatkarski Memoriał im. Huberta Wagnera. Olsztyn jest również etapowym miastem kolarskiego wyścigu Tour de Pologne.

edytuj  

Turystyka

Olsztyn jest stolicą jednego z największych turystycznych regionów Polski - Warmii i Mazur. Tym samym pełni rolę ważnego ośrodka turystycznego w regionie. Miasto posiada wiele atrakcji, którymi przyciąga turystów, zarówno z kraju, jaki i z zagranicy.

Jednym z atutów miasta są jeziora, których Olsztyn posiada w swych granicach administracyjnych kilkanaście. Nad jednym z nich - jeziorem Ukiel - umiejscowione jest kąpielisko miejskie, które w okresie wakacji przeżywa oblężenie mieszkańców i turystów. Inne walory przyrodnicze miasta to m.in. największy w Europie las na terenach miejskich oraz kilka parków.

Innym atutem jest olsztyńskie Stare Miasto, gdzie znajduje się wiele zabytków, m.in. gotycki zamek kapituły warmińskiej z II połowy XIV w. czy XIV wieczna konkatedra pw. św. Jakuba.

Poza tym Olsztyn posiada również planetarium, obserwatorium astronomiczne w XIX wiecznej wieży ciśnień oraz kilka szlaków turystycznych na terenie miasta i w jego okolicach (Zobacz: Szlaki turystyczne Olsztyna i okolic).

edytuj  

Zabytki

edytuj  

Edukacja

Olsztyn jest najważniejszym ośrodkiem edukacyjnym województwa warmińsko-mazurskiego oraz jednym z ważniejszych w północnej Polsce. Uczelnie wyższe:

Miasto posiada ponad 10 liceów ogólnokształcących, szereg gimnazjów i szkół podstawowych.

edytuj  

Kultura

Olsztyn to ważny ośrodek kulturowy regionu. W mieście funkcjonuje wiele instytucji kulturalnych:

W Olsztynie, szczególnie w sezonie letnim, odbywa się wiele cyklicznych imprez i festiwali: Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe "Śpiewajmy Poezję", Olsztyńskie Noce Bluesowe, Olsztyńska Trzydniówka Teatralna, "Letnie sesje śmiechoterapii" czy też Olsztyńskie Lato Artystyczne czyli ok. trzymiesięczny cykl imprez odbywających się głównie na Olsztyńskiej Starówce.

edytuj  

Gospodarka

Olsztyn jest głównym ośrodkiem przemysłu:

  • oponiarskiego (największa fabryka opon w Polsce, Michelin),
  • drzewnego,
  • meblarskiego,
  • odzieżowego,
  • środków transportu,
  • materiałów budowlanych,
  • poligraficznego.
edytuj  

Przyroda

Przez Olsztyn przepływają 3 rzeki: Łyna, Wadąg i Kortówka.

W granicach administracyjnych miasta leży 15 jezior (13 powyżej 1 hektara). Łącznie powierzchnia jezior w Olsztynie wynosi około 725 ha (7,25 km² - 8,25% powierzchni miasta).

Lasy zajmują 21,2% powierzchni miasta. Ponad połowa to zwarty kompleks Lasu Miejskiego (1050 ha), pełniący przede wszystkim funkcje terenów rekreacyjno - wypoczynkowych oraz turystyczno - krajoznawczych.

Zieleń miejska zajmuje 560 ha (6,5% powierzchni miasta). Urządzona jest w postaci licznych parków, zieleńców, skwerów oraz trzech ponadstuletnich cmentarzy.

Na terenie Olsztyna znajdują się dwa rezerwaty przyrody roślinności torfowej:

  • Mszar - powierzchnia: 4 ha, ustanowiony w 1953 roku
  • Redykajny - powierzchnia: 10 ha, ustanowiony w 1949 roku
edytuj  

Czy wiesz że

  • W 1635 w Olsztynie przebywał król Władysław IV Waza, a 3 lutego 1807 Napoleon Bonaparte?
  • W latach 1457-1458 biskupem warmińskim był Eneasz Sylwiusz Piccolomini, późniejszy papież Pius II 1458-1464?
  • Plac Pułaskiego jest jednym z niewielu rond w Europie, gdzie na środku umiejscowiony jest parking i toaleta miejska, a samo rondo ma kształt prostokąta?
  • Na Stadionie Leśnym padł niegdyś rekord świata w trójskoku?
  • W Olsztynie znajduje się najwyższy obiekt w Polsce - maszt radiowo-telewizyjny, którego wysykość wynosi 360 m.
  • W drugiej połowie XIX wieku osuszono kilka olsztyńskich jezior, w tym jezioro Fajferek, nad którym w 1845 roku Zarząd Miejski otworzył kąpielisko?
  • Pierwsza wzmianka o Olsztynie pochodzi z dokumentu lokacyjnego Kieźlin?
  • Olsztyn został w latach 2003-2006 czterokrotnie uznany najlepszym miastem etapowym kolarskiego wyścigu Tour de Pologne?


edytuj  

Olsztynianie

Osoby urodzone w Olsztynie lub związane z miastem:

Zobacz pełną listę... oraz kategorię
edytuj  

Uwagi techniczne

Rozwój haseł związanych z Olsztynem wymaga stworzenia, rozszerzenia, bądź usystematyzowania wielu artykułów. Jeżeli uznasz, że artykuł dotyczący miasta jest zalążkiem, a nie możesz go rozbudować, wstaw poniższy szablon: {{Olsztyn stub}}.


Przydatne linki:


edytuj  

Do napisania

Opisy (KOLEJNOŚĆ ALFABETYCZNA):

Aeroklub Warmińsko-Mazurski • Automobilklub Olsztyński • Areszt Śledczy w Olsztynie • Bank Olsztynski obecnie budynek ZETO, ul. Pieniężnego 6 • Bank Rzeszy obezcnie budynek Banku Kredytowego, ul. Dąbrowszczaków 11 • Central Hotel w Olsztynie obecnie budynek OBN im. W. Kętrzyńskiego • Centrum Badań Wschodnich • Chór Chłopięcy miasta Olsztyn pod dyrekcją P. Józefa Wojtkowiaka • Cmentarz Komunalny w Olsztynie (ul. Poprzeczna) • Cmentarz Komunalny Olsztyn-Dywity • Cmentarz św. Jakuba w Olsztynie • Cmentarz św. Józefa w Olsztynie • Cmentarze wojenne w Olsztynie (ul. Szarych Szeregów, ul. Baczewskiego)Czyści jak ŁzaDom Mendelsohna • Dom Zdrojowy w Olsztynie obecnie budynek, Wojska Polskiego 33 • Dziecięcy Zespół Tańca Ludowego Rutka • Fundacja ŻAK • Hotele w Olsztynie • Indykpol • Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w Olsztynie • Instytut Kultury Chrześcijańskiej w Olsztynie - powołany 29 września 1979 przez bp. warmińskiego Józefa Glempa. [1]Kapela Jakubowa • Komunikacja miejska w Olsztynie ujęcie przekrojowe: historia, struktura, przedsiębiorstwa • Kościół Ewangelicki p.w. Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie • Kościół Klasztorny Bernardynów w Olsztynie p.w. Chrystusa Króla i św. Franciszka Mazurskie Meble International • Mebel Plast • Memoriał im. Marka Włodarczyka • Międzynarodowy Memoriał Marka Włodarczyka • Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w Olsztynie • Olsztyńska Miejska Sieć Komputerowa OLMAN [2] • Olsztyński Klub Menedżera • Olsztyński Nowy Teatr Rapsodyczny • Olsztyńska Trzydniówka Teatralna • Olsztyńskie Spotkania Teatralne • Osobowość Roku Warmii i Mazur • Ośrodek religijny w Olsztynie • Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego jako instytucja oraz budynek • dawny Dom Polski przy ul. Partyzantów • Pałac Archiprezbitera w Olsztynie • Pałac Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie ul. MetalowaPanorama Północy • Pantomima Olsztyńska/Pantonima Głuchych Teatr Głuchych w Olsztynie (1957-16.06.2002) • Park Miejski Jakubowo w Olsztynie • PKM Olsztyn • PP Perkoz Olsztyn • Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Olsztynie • Schola Teatru Wiejskiego Węgajty • Stadion Leśny w Olsztynie • Studium Aktorskie w Olsztynie - jedyna policealna szkoła w Polsce dająca dyplom aktora sceny dramatycznej, założone w grudniu 1990. • Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Gest • Stowarzyszenia na rzecz Ochrony Krajobrazu Kulturowego Sadyba • Stowarzyszenie Zacisze w Olsztynie • Taxi-OkoTartak Raphaelsohnów • Teatr Biały w Olsztynie • Teatr Wiejski Węgajty • Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie • Towarzystwo Naukowe Nieruchomości • Turystyka i rekreacja w Olsztynie • Warmińskie Przedsiębiorstwo Budowlane • Warmińsko-Mazurski Klubu Biznesu • Warmińsko-Mazurskie Zrzeszenie Przewoźników Drogowych • Warmiss Volley Olsztyn • Willa Secesyjna w Olsztynie Dąbrowszaczaków 3 • Willa Casablanca w Olsztynie Zamkowa 5 • Willa Bayer w Olsztynie Szrajbera 1 • WMPD Rugby Olsztyn • Wodny Patrol Zespół Piosenki Żeglarskiej • Zabytki Olsztyna • Zespół Pieśni i Tańca Kłobuki • Zespół Pieśni i Tańca Kortowo • Zespół Pieśni i Tańca Olsztyn • Zespół Pieśni i Tańca Warmia

Biografie: Benedykt Błoński • Zbigniew Dąbkowski • Leszek Dorosz • Eugenia Dudzik • Bohdan Głuszczak • Piotr Grzymowicz • Jerzy Litwiński • dr Edward Martuszewski (1921-1982) • historyk, krytyk teatralny, tłumacz literatury hiszpańskiej, eseista, prozaik, felietonista. Działacz Związku Literatów Polskich i Polskiego Towarzystwa Historycznego. • Aleksander Stankiewicz - wielokrotny mistrz świata we fryzjerstwie. • Artur Steranko • Alojzy Śliwa (zm. 1969 w Olsztynie) • literat • Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa (1990-1981) • słynna aktorka Teatru im. Stefana Jaracza, pierwsze przedstawienie w Olsztynie • 18 listopada 1945. • Tomasz Waszczuk • Wojciech Wrzecionkowski • Zofia Uggla

edytuj  

Do poszerzenia

Opisy: II Liceum Ogólnokształcące im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Olsztynie Browar JurandBrowar KormoranBudynek Rejencji w OlsztynieGrupa RastGwardia OlsztynInstytut Rybactwa Śródlądowego im Stanisława Sakowicza w OlsztynieKościół św. Jakuba w OlsztynieLas miejski w OlsztynieMemoriał im. Huberta WagneraMuzeum Przyrody w OlsztynieMuzeum Sportu w OlsztynieObserwatorium Astronomiczne w OlsztynieOkręg wyborczy OlsztynOlsztyn GłównyOlsztyn ZachodniOlsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa RusieckiegoOlsztyński Okręg PrzemysłowyOlsztyński Teatr LalekOlsztyńskie Dni NaukiPark Kusocińskiego w OlsztyniePark Zamkowy w OlsztyniePlanetarium w OlsztyniePomniki OlsztynaSport w OlsztynieStare Miasto (Olsztyn)Staromiejskie ulice w OlsztynieSzlak KopernikowskiSzlak Zamków GotyckichWspólnota Kulturowa BorussiaTeatr Studencki CezarTeatr im. Stefana Jaracza w OlsztynieTV OlsztynZakład Elektronicznej Techniki Obliczeniowej w Olsztynie Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie Zespół Pieśni i Tańca "Kortowo"


Biografie: Andrzej ArciszewskiPiotr BałtroczykKazimierz BrakonieckiKrzysztof HołowczycJanusz JasińskiKazimierz SchillingMariusz SieniewiczAndrzej WakarTomasz WilczyńskiMaria Zientara-MalewskaWiktor Wawrzyczek


Zobacz pełną listę olsztyńskich zalążków

edytuj  

Do opatrzenia zdjęciem

edytuj  

Artykuły na medal

Artykuły związane z Olsztynem, które zostały odznaczone medalem:

edytuj  

Kategorie

edytuj  

Siostrzane projekty

edytuj  

Powiązane Wikiprojekty

edytuj  

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii