Wikipedia 2006 (Static HTML - No images) is on line here! [.7z dumps also available]
Sorry, English version is not working. Please, connect the Edebiyat - Vikipedi

Edebiyat

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Merton College kitaplığında tarihi kitaplar.
Merton College kitaplığında tarihi kitaplar.

Edebiyat ya da Yazın, yazarın düşünce ve duygularını, okuyana estetik bir tat doyum sağlamak amacıyla yazılmış ya da böyle bir amaç gütmese de biçimsel ve bu düzeye ulaşmış yazılı yapıtların tümününe verilen isimdir.


Konu başlıkları

[değiştir] Kapsamı

Edebiyat düşünce ve duyguları güzel ve etkili bir biçimde anlatma sanatı olarak tanımlanabilirse de her anlatı her metin edebiyat tanımı içerisine sokulmaz. Amacı okuyucuya estetik bir lezzet sunmak değil de onu bir konuda aydınlatacak teknik bilgileri içeren yapıtlar (bilimsel makale veya kitaplar, gazete haberleri gibi) edebiyat tanımı dışında değerlendirilirler. Bununla birlikte bazı müellifler bilimsel yapıt ve haberlerin edebi değer taşıtabilecek nitelikte olabileceği gibi sanatsal kaygı taşımayan şiirlere de rastlanabileceğini belirterek bu tanıma karşı çıkmışlardır.


[değiştir] Edebiyat kuramları

Edebiyatın sınırları önceden belirlenmiş form ve kurallara göre tasarlanarak oluşturulan bir üretim mi yoksa baştan tasarlanamayan üretim sırasında bilinçaltı ve geçmiş tecrübelerin ışığında oluşturulan özgün bir yaratı mı olduğu Eski Yunan'da bu yana tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Öyleyse edebi metnin üretimini sorgulayan iki ana görüş vardır [1]:

[değiştir] Kurgucu Anlayış

İlk temsilcisi Aristoteles olup, ünlü düşünür Poetika adı çalışmasında tragedyayı enine boyuna incelerken kurguyu ön plana çıkararak sanatsal dışavurumu ikinci plana atmıştır.

[değiştir] Dışavurumcu Anlayış

MS. 1. yüzyılda Eski Romalı düşünür Longinus ait Peri Hypsous (Yücelik Üzerine) adlı çalışmasında bir yapıtın sanatsal değerinin içindeki coşku miktarı ile ölçülebileceğini iddia ederek kurgucu anlayışı reddetmiştir.

20. yüzyıl'dan itibaren her iki anlayışın ortaklaşa yansıtıldığı eserler üretimiştir. Sözgelimi James Joyce’un Ulysses adlı romanı hem kusursuz bir kurguya hem de dışavurumun en abartılı ve yoğun kullanıldığı devrimci bir çalışma olarak dikkat çekmektedir.


[değiştir] Edebiyat Türleri

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Notlar


Vikikitap
Vikikitapda bu konu hakkında daha fazla bilgi var:

--88.228.151.8 11:53, 24 Haziran 2008 (UTC)

Edebiyat Portalı – Vikipedi'de edebiyat ile ilgili diğer maddelere ulaşın.