Darz bór
Z Wikipedii
Darz bór – tradycyjne powitanie leśników i myśliwych, którzy witają się, żegnają się lub życzą sobie powodzenia na polowaniu: "niech cię bór obdarza, niech przynosi ci dary". Mimo swej archaicznej formy powstało w latach 20. XX wieku.
Twórcą zawołania jest Stanisław Wyrwiński – były inspektor w Dyrekcji Lasów w Poznaniu (obecnej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu). Autor kierując się chęcią integracji polskich leśników i myśliwych oraz wyeliminowania pozostałych po zaborach pozdrowień niemieckich, napisał na Walny Zjazd Leśników Wielkopolski i Pomorza, odbywający się w dniach 31.10 –1.11.1920, wiersz Hasło Leśników Polskich do melodii Pierwszej Brygady. Powstały utwór można traktować jako hymn polskich leśników:
-
- Stajemy dziś razem zbratani,
- Jak jeden maż – jak jeden mur,
- Obronie puszcz i kniei oddani,
- Od morza fal, do szczytów gór;
- My borów władarze
- Stajem przy sztandarze.
- Darz Bór! – tak hasło brzmi,
- Gra hejnał chór -
- Darz Bór! – Darz Bór!
- Do pracy więc w zgodnej gromadzie,
- Bo wielki trud – bo pilny czas,
- Wspierajmy się w znoju i radzie,
- My Leśna Brać – o polski las;
- My borów władarze
- Stajem przy sztandarze.
- Darz Bór! – tak hasło brzmi,
- Gra hejnał chór -
- Darz Bór! – Darz Bór!
[edytuj] Wyjaśnienie pisowni
W pozdrowieniu darz bór nie chodzi o formę trybu rozkazującego 2. osoby darz, lecz o starą formę rozkaźnika 3. osoby i nie odpowiada ono dzisiejszemu darz nam, borze, lecz niech ci bór darzy, czyli niech cię obdarza, przynosi dary. Powiedzenie darz bór! jest tak samo zbudowane jak formułki: Tak mi dopomóż Bóg czy Bóg zapłać. Nie należy ich uwspółcześniać i zamieniać na Tak mi dopomóż, Boże i Boże, zapłać (czyli wprowadzać formy wołacza Boże), ponieważ człony dopomóż i zapłać nie są rozkaźnikami 2. osoby czasowników dopomagać oraz zapłacić; to także dawne formy 3. osoby trybu rozkazującego, a całość owych powiedzeń odczytuje się następująco: niech mi Bóg dopomoże; niech ci Bóg zapłaci.
[edytuj] Literatura
- Sylwan, seria B, nr l, 1936 r.
- Łowiec Polski, nr 11, 1998 r.
- Przegląd Leśniczy, nr 1, 2003 r.
- Bogusław Kreja, Mówię, więc jestem. Rozmowy o współczesnej polszczyźnie, t. I, Uniwersytet Gdański, Gdańsk 2000 r.