Web Analytics
Сүрүн сирэй - Бикипиидийэ

Сүрүн сирэй

Бикипиидийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Википедия — бу элбэх омук тылынан суруллар аһаҕас энциклопедия,
Манна ким баҕалаах талбыт ыстатыйатын уларытар эбэтэр саҥа ыстатыйаны суруйар кыахтаах. Билигин Википедияҕа 329 сахалыы, уонна атын 264 омук тылларынан өссө 10 мөлүйүөнтэн тахса ыстатыйа баар.

This is Wikipedia in Sakha language | Это раздел Википедии на якутском (саха) языке | Как помочь разделу.
nothumb
Энциклопедия сахалыы ыстатыйалара

Категорияларынан бөлөхтөөһүн — Алфавитынан сааһылааһын

  
nothumb
Википедия туһунан

Бастаан маны аах — Ыйытыылар (Стол вопросов) — Кэпсэтэр сир — Суруйуу сиэрэ

Саргы-дьаалы Сахам тыла,
Айхал-алгыс Сахам тыла,
Уруй олук Сахам тыла,
Кун бэлэҕэ Сахам тыла,
Эйигин мин ыҥырыаҕым,
«Ийээ!» диэммин хаһыытыаҕым.
Тоҕойдору туораан ис,
Арҕастары ааһан ис,
Саргы дьайаан Сахам тыла,
Сарыал санаа — Сахам тыла!
Саха народнай суруйааччыта
Петр Тобуруокап
  
Бырайык кылгас историята маннык — бастаан 2006 сыл бүтэһигэр: бу тугуй, тоҕо атын омуктарга баарый, биһиэхэ суоҕуй, — диэн ыйытыылар кэнниттэн: арай?, тоҕо сатаныа суоҕай? — диэн саарабыл кэнниттэн: ээ, чэ холонон көрүөххэ, — диэнтэн тахсыбыт суол.

Кыттар дьон араас идэлээх, араас дойдуга олорор, саастарынан эмиэ тэҥэ суох дьон.

Биһиги санаабытыгар дьон элбэхтик кытыннаҕына, бэрт эбит диэн биһирээтэҕинэ, сүрдээх, кэскиллээх буолар туруктаах бырайыак. Английскайдыы, нууччалыы разделлар балысханнык сайдан эрэллэр, онон Википедия сотору кэминэн аатырбыт Британниканы куоһарар кыахтаах. Күн-түүн ис хоһооно да тупса, ыстатыйатын ахсаана да элбии турар.

Талыллыбыт ыстатыйа

Яков Федорович Санников (1844–1908) — өбүгэлэрин үгэстэрин тутуһан нуучча уонна омук полярниктарыгар сүҥкэн улахан үтүөнү-өҥөнү оҥорбут саха атыыһыта. Кини суон сураҕа Муустаах байҕал кытыытынан эрэ буолбакка, бүтүн Россия үрдүнэн биллибит. Булуҥҥа былыр «халлааҥҥа таҥара, биһиэхэ Яков Санников» дииллэр эбит. 1886 сыллаахха доктор Бунге экспедициятыгар көмөлөспүт. 1894 сыллаахха барон Толль Ф.Нансеҥҥа депо тутарыгар көмөлөспүт. Ол өҥөлөрүн иһин икки кыһыл көмүс мэтээлинэн наҕараадаламмыт (онтон биирин Швеция ыраахтааҕыта Оскар биэрбит).

(өссө…)

Үчүгэй (сэргэммит) ыстатыйа

Кыталык (Grus leucogeranus) — сэдэх көтөр, туруйа көрүҥэр киирэр.

Кыталыктар (Grus leucogeranus)
Кыталыктар (Grus leucogeranus)

1 м 40 см үрдүк кыталык ыйааһына 6 киилэ буолар. Атыырын ыйааһына тыһытынааҕар ыарахан. Кыталык дьүһүнэ кылбаа маҥан, сирэйэ түүтэ суох, уот кыһыл. Атахтара кытархайдар. Кынатын төбөтө харалаах. Кыталык оҕото төбөтө, кэтэҕэ кытархай кугас, атын түүтэ сырдык кугас. Сымыыттан тахсарыгар хараҕа халлаан күөҕэ өҥнөөх, алта ыйыгар араҕас буолар.

Аан дойду кыталыга үс популяциялаах: илиҥҥи, киин уонна арҕаа. Кыталык илиҥҥи популяцията Саха сиригэр Халыма намталыгар сайылыыр, кыстыыр сирэ — Янцзы өрүс орто тардыыта, Кытай соҕуруулуу-илин өттө.

(өссө…)

Соторутааҥы ыстатыйалар

Ааҕыҥ, көннөрүҥ

Бу күннэрдээҕи уларыйыылар - ким тугу суруйбутун көрүөххэ сөп.

  • Сахалыы Викитека аһылынна. Манна сахалыы айымньылары киллэриэххитин сөп.
  • Манна сотовайтан, КПК-тан интэриниэкка киирэр дьоҥҥо анаан саҥа ыстатыйа форматын оҥордум: wapnew
    

Билэҕин дуо…

Куртуйах
Куртуйах
  • Илларионов Василий Васильевич кинигэлэригэр саха араас олоҥхолорун кылгас ис хоһоонноро бэриллэр.
  • Куртуйах атыыра хас да тыһылаах буолар.
  • Иван Ефимов диэн 1820 сыллаахха төрөөбүт саха киһитэ Петербурдааҕы университеты бүтэрэн баран Сибиир биир бөдөҥ туус собуоттарыттан биирдэстэрин олохтуур, киэҥ сиринэн тайаан эргинэр, табаарыстыбалары тэрийэр, маҕаһыыннары аһар. Салгыы 10-тан тахса сыл устата хайа дьыалатыгар исправнигынан Енисей, Томскай, Иркутскай күбүөрүнэлэригэр үлэлиир.
  • Исландия киин куората Рейкьявик 100 тыһыынчаттан эрэ тахса олохтоохтоох. Ол да буоллар түүҥҥү олоҕо оргуйан олорор.

Бүгүҥҥү ойуу

Бескиды (Силезия, Польша)

Бэс ыйын 23 күнэ

  • 1889 — Анна Андреевна Ахматова (Горенко), нуучча поэтессата төрөөбүт.
  • 1894 — Парижка Пьер де Кубертен саҕалааһынынан Международнай Олимпийскай комитет тэриллибит.

Көмүөл күүһэ

Саха Википедиятын сүрүннүүр ыстатыйаларын, сиэрдэрин, халыыптарын оҥорорго уонна тупсарарга аналлаах сир. Тылбаастыырга кыттыҥ, HTML-ы билэр буоллаххытына тас көрүҥүн тупсарыҥ эбэтэр судургутарга, чэпчэтэргэ (оптимизациялааһыҥҥа) көмөлөһүҥ.

Бүгүн бу ыстатыйалары тупсарабыт, тылбаастыыбыт:


Incubator - Аймахтарбыт Түүрдэр
Gagauz | Old Turkic | Ottoman Turkic

Саҥа ыстатыйаны эбиэххэ

 

Уруулуу ситимнэр

Wikimedia Фондата элбэх омук тылынан тахсар, көҥүл уларытыллар уонна туһанныллар хас да тус-туһунан бырайыактардаах:

Wiktionary
Тылдьыт уонна тезаурус
Wikibooks
Учебниктар уонна руководстволар
Wikinews
Сонуннар
Сахалыы викитека
Айымньыылар
Wikiquote
Бэргэн этиилэр
Commons
Медиафайллар сытар сирдэрэ
  Meta-Wiki
Викимедиа фондата силис тарпыт сирэ
Wikiversity
Көҥүл-босхо үөрэхтээһин матырыйааллара
 
Киирэн көрүҥ, сорох бырайыактар нууччалыы варианнардаахтар, холобур Викиновости эбэтэр Викицитатник